Kogo dotyczą przepisy?

Przepisy obejmują również przedsiębiorców spoza Unii Europejskiej, którzy oferują swoje produkty konsumentom na terenie UE, w tym za pośrednictwem internetowych platform handlowych. Regulacje wynikają z dyrektywy Omnibus oraz rozporządzenia (WE) nr 864/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady (Rzym II). W związku z tym nawet przedsiębiorcy spoza UE, którzy kierują swoją ofertę do unijnych konsumentów, są zobowiązani do przestrzegania zasad informowania o cenach.

Jakie formy obniżek obejmuje regulacja?

Zgodnie z wytycznymi Komisji Europejskiej, obowiązek informacyjny dotyczy wszelkich form ogłoszenia obniżek cen, w tym:

• rabatów procentowych (np. „20% taniej”);
• obniżek kwotowych (np. „10 EUR taniej”);
• przedstawiania nowej, niższej ceny wraz z poprzednią wyższą ceną (np. „50 EUR zamiast 100 EUR”);
• innych technik promocyjnych, takich jak „dziś taniej o wartość VAT” lub „Black Friday – zniżki do 50%”;
• stosowania cen „początkowych”, które mogą sugerować przyszłe podwyżki.

Definicja "wcześniejszej ceny"

Zgodnie z art. 6a dyrektywy 98/6/WE, „wcześniejsza cena” to najniższa cena obowiązująca w ciągu co najmniej 30 dni przed obniżką. Państwa członkowskie mogą wydłużyć ten okres, ale nie mogą go skrócić.

Nie jest zabronione podawanie innych cen odniesienia, o ile nie wprowadzają one konsumentów w błąd. Sprzedawcy mogą także informować o najniższej cenie obowiązującej w dłuższym okresie (np. w ciągu ostatnich sześciu miesięcy) lub o regularnej cenie poza okresami promocyjnymi. Informacje te muszą być jednak podane w sposób przejrzysty.

Jeżeli sprzedawca prowadzi sprzedaż w różnych kanałach (np. sklep stacjonarny i internetowy), każda obniżka musi odnosić się do najniższej ceny obowiązującej w danym kanale przez ostatnie 30 dni.

Sieci franczyzowe i grupy kapitałowe

Wątpliwości mogą budzić zasady ustalania wcześniejszej ceny w sieciach franczyzowych i grupach kapitałowych. W przypadku franczyzy franczyzodawca często przygotowuje kampanie promocyjne, ale to franczyzobiorca odpowiada za zgodność z nowymi przepisami. W praktyce może to prowadzić do trudności w prawidłowym informowaniu o cenach.

Wyjątki od obowiązku podawania wcześniejszej ceny

Nie każda zmiana ceny wymaga podawania wcześniejszej ceny. Wyłączeniu podlegają:

• zmiany cenników, które nie są ogłaszane jako obniżka;
• ogólne oświadczenia marketingowe (np. „najniższe ceny w mieście”);
• promocje oparte na mechanizmach typu „kup 3 w cenie 2”, „rabat 10% przy zakupie powyżej 250 zł”;
• kody rabatowe, jeśli są personalizowane i nie udostępniane publicznie.

Odstępstwa od obowiązku podawania wcześniejszej ceny

Dyrektywa Omnibus przewiduje trzy wyjątki:

• Produkty szybko psujące się – np. świeża żywność może być wyłączona z obowiązku podawania wcześniejszej ceny.
• Nowe produkty – jeśli produkt był w sprzedaży krócej niż 30 dni, można podać najniższą cenę od momentu jego wprowadzenia.
• Stopniowe obniżki w ramach jednej kampanii – jeśli cena jest stopniowo obniżana w trakcie tej samej promocji, wcześniejszą ceną jest najniższa cena z 30 dni przed rozpoczęciem kampanii.

Indywidualne dostosowanie cen

Nowe przepisy nakładają obowiązek informowania klientów o personalizacji cen wynikającej z analizy zachowań zakupowych. W Polsce obowiązek ten zostanie wprowadzony do ustawy o prawach konsumenta.

Kary za brak informacji o wcześniejszej cenie

Za naruszenie przepisów Inspekcja Handlowa może nałożyć na przedsiębiorcę karę do 20 000 zł, a w przypadku powtórnych naruszeń w ciągu roku – do 40 000 zł. Dodatkowo Prezes UOKiK może nałożyć karę do 10% rocznego obrotu firmy. Osoby zarządzające przedsiębiorstwem mogą również zostać ukarane grzywną do 2 milionów złotych.

Podsumowanie

Przedsiębiorcy powinni przeanalizować swoją politykę cenową i dostosować strategie marketingowe do nowych przepisów. Może to wymagać współpracy między działami prawnymi, marketingowymi i IT oraz wdrożenia nowych narzędzi do zarządzania cenami i promocjami. Nowe regulacje mają na celu zapewnienie większej przejrzystości i ochrony konsumentów przed nieuczciwymi praktykami handlowymi.