Przepisy dotyczące opinii w internecie

Zooradio Zoologia, Przepisy

Z badania przeprowadzonego w październiku 2020 roku wynika, że 93% Polaków dokonujących zakupów przez internet kieruje się opiniami innych konsumentów o produkcie. W efekcie zniekształcanie lub fałszowanie takich opinii stało się atrakcyjnym narzędziem, wykorzystywanym przez nieuczciwych przedsiębiorców do wpływania na zachowania konsumentów. W przeszłości zdarzało się, że przedsiębiorcy publikowali fałszywe opinie o swoich produktach w celu ich promocji i podniesienia sprzedaży. Ustawodawca unijny dostrzegł ten problem i uznał takie praktyki za nieuczciwe, wprowadzające konsumentów w błąd.

W odpowiedzi na ten problem dyrektywa Omnibus wprowadziła nowy ustęp 6 do artykułu 7 dyrektywy 2005/29/WE dotyczącej nieuczciwych praktyk handlowych. Ustęp ten wskazuje, że jeśli przedsiębiorca udostępnia opinie konsumentów o produktach, musi jasno określić, czy i w jaki sposób zapewnia, że publikowane opinie pochodzą od konsumentów, którzy faktycznie zakupili lub używali dany produkt. Artykuł 7 definiuje praktyki handlowe wprowadzające w błąd jako te, które pomijają istotne informacje potrzebne konsumentowi do podjęcia świadomej decyzji o zakupie, co może prowadzić do decyzji, której w normalnych okolicznościach by nie podjął.

Wprowadzenie nowych regulacji dotyczących opinii konsumenckich oznacza, że przedsiębiorcy prowadący sprzedaż online będą musieli zdecydować, czy chcą udostępniać recenzje swoich produktów. Jeśli zdecydują się na ich publikację, będą zobowiązani do podjęcia działań zapewniających ich autentyczność. Dyrektywa Omnibus nie wymusza na przedsiębiorcach udostępniania opinii, jednak jeśli zdecydują się na ich publikację, muszą zapewnić przejrzystość w zakresie ich pochodzenia.

Aby spełnić wymagania dyrektywy, przedsiębiorca powinien:

Zapewnić, że publikowane opinie pochodzą od konsumentów, którzy rzeczywiście zakupili lub używali produkt.
Informować konsumentów o metodzie weryfikacji opinii.
Wskazywać, czy wszystkie opinie (zarówno pozytywne, jak i negatywne) są publikowane.
Podawać informacje o tym, czy opinie są sponsorowane lub w inny sposób powiązane z przedsiębiorcą.
Zapewnić, że informacje dotyczące weryfikacji opinii są jasno przedstawione w miejscu ich publikacji.

Dyrektywa 2019/2161 wskazuje także przykłady nieuczciwych praktyk związanych z publikowaniem recenzji. Punkt 23b stanowi, że twierdzenie, iż opinie pochodzą od rzeczywistych konsumentów bez podjęcia odpowiednich działań weryfikacyjnych, stanowi praktykę wprowadzającą w błąd. Przykłady takich działań obejmują:

Publikowanie wyłącznie pozytywnych opinii i usuwanie negatywnych.
Wynagradzanie konsumentów za publikowanie pozytywnych recenzji.
Manipulowanie rankingami poprzez nieprzejrzyste kryteria.
Wpływanie na konsumentów w celu zmiany lub usunięcia negatywnej opinii.

Wytyczne Komisji Europejskiej dotyczące nieuczciwych praktyk handlowych wskazują, że przedsiębiorcy muszą podjąć uzasadnione i proporcjonalne kroki weryfikacyjne, takie jak:

Wymóg rejestracji użytkownika przed dodaniem opinii.
Weryfikacja tożsamości użytkownika (np. poprzez e-mail lub IP).
Sprawdzanie numerów zamówień dla recenzowanych produktów.
Ustalanie jasnych zasad dotyczących opinii i zakaz publikacji sponsorowanych recenzji bez ich oznaczenia.

Nieprzestrzeganie przepisów dotyczących opinii konsumenckich może skutkować poważnymi konsekwencjami. W przypadku stwierdzenia stosowania nieuczciwych praktyk Prezes UOKiK może nałożyć karę finansową w wysokości do 10% rocznego obrotu przedsiębiorcy. Dodatkowo osoby zarządzające firmą, które umyślnie dopuszczają do stosowania nieuczciwych praktyk, mogą zostać ukarane grzywną do 2 000 000 zł.

Podsumowanie

Podsumowując, dyrektywa Omnibus oraz dyrektywa 2019/2161 wprowadzają istotne regulacje dotyczące publikowania opinii konsumenckich. Przedsiębiorcy prowadzący działalność w internecie muszą dostosować swoje praktyki do nowych przepisów, aby uniknąć sankcji oraz zapewnić przejrzystość w zakresie opinii o produktach. Wprowadzenie skutecznych mechanizmów weryfikacji opinii nie tylko pomoże w uniknięciu kar, ale również wpłynie na wiarygodność sklepu internetowego, co w dłuższej perspektywie może przełożyć się na wzrost lojalności klientów.

Autor

Zooradio

Zespół ZooRadia to pasjonaci muzyki i natury, tworzący unikalne audycje dla miłośników zwierząt i dobrych dźwięków. Działamy z sercem, łącząc rozrywkę z edukacją i troską o przyrodę.